Giám đốc Nghiên cứu trường Fulbright: Trong đại dịch, doanh nghiệp cần giữ tâm lý ổn định, không ai có thể tỉnh táo xử lý với cái đầu nóng nảy và tâm lý hoảng loạn, sợ hãi!

Theo TS Lê Thái Hà, tác động tiêu cực của dịch Corona đến hoạt động kinh doanh, sản xuất có thể là rất lớn lên các doanh nghiệp ở một số nhóm ngành như dịch vụ nhà hàng, khách sạn, khu du lịch và quầy ăn uống, ngân hàng, chứng khoán, dệt may, sản phẩm nông nghiệp, bán lẻ truyền thống… Một số ít ngành có thể có ảnh hưởng tích cực là nhóm ngành y tế, dược phẩm, công nghệ thông tin.

Giám đốc Nghiên cứu trường Fulbright: Trong đại dịch, doanh nghiệp cần giữ tâm lý ổn định, không ai có thể tỉnh táo xử lý với cái đầu nóng nảy và tâm lý hoảng loạn, sợ hãi!

Thiệt hại về kinh tế từ dịch bệnh do virus corona gây ra là không thể tránh khỏi, không những với Trung Quốc nói riêng, mà thậm chí còn lan toả ra phạm vi toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Để hiểu rõ hơn về những tác động này, Trí thức trẻ đã có buổi trao đổi với Tiến sĩ Lê Thái Hà – Giám đốc Nghiên cứu và Giảng viên cao cấp của Trường Quản lý và Chính sách công Fulbright, Đại học Fulbright Việt Nam.

PV: Thưa Tiến sĩ, trong bối cảnh dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (Covid-19), nhiều lĩnh vực kinh tế trong nước đang bị ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp từ dịch viêm phổi cấp. Thưa tiến sĩ, những lĩnh vực kinh tế nào sẽ bị ảnh hưởng nặng nề? Và ngành nào sẽ là ngành hưởng lợi trong dịch nCoV?

Tiến sĩ Lê Thái Hà: Đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona vẫn đang diễn ra và ảnh hưởng nghiêm trọng của nó đến sức khỏe và tính mạng con người vẫn đang có xu hướng tăng. Không chỉ tác động đến cuộc sống hàng ngày của người dân, đại dịch này còn khiến hàng loạt hoạt động kinh tế ngưng trệ, và nhiều doanh nghiệp thậm chí phải ngừng hoạt động. Nhìn chung, các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động, cho dù hoạt động trong ngành nào, cũng sẽ là nhóm chịu ảnh hưởng đáng kể.

Chúng ta có thể hình dung là, không phải hoạt động sản xuất, kinh doanh nào cũng có thể diễn ra theo phương thức cho người lao động làm việc tại nhà (work-from-home). Bạn có thể họp hành, đánh văn bản, làm nghiên cứu tại nhà nhưng không thể lắp ráp một chiếc điện thoại Samsung tại nhà, hay bất kỳ một sản phẩm nào được sản xuất theo công nghệ dây chuyền khác. Chưa kể khi các trường học đóng cửa trong vài tuần, các lao động có con nhỏ cũng sẽ bị ảnh hưởng nhất định bởi việc chăm sóc trẻ nhỏ vào ban ngày, và đặc biệt để tránh cho trẻ nhỏ bị lây nhiễm trong mùa dịch. Điều này cũng làm giảm năng suất lao động.

Giám đốc Nghiên cứu trường Fulbright: Trong đại dịch, doanh nghiệp cần giữ tâm lý ổn định, không ai có thể tỉnh táo xử lý với cái đầu nóng nảy và tâm lý hoảng loạn, sợ hãi! - Ảnh 1.

TS. Lê Thái Hà

Từ góc nhìn tương quan, trong giai đoạn ngắn hạn, những ngành được dự báo sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực nhất là ngành dịch vụ nhà hàng, khách sạn, khu du lịch và quầy ăn uống (Food & Beverage Service), ngân hàng, chứng khoán, dệt may, sản phẩm nông nghiệp, bán lẻ truyền thống (đặc biệt là hàng hóa xa xỉ và hàng tiêu dùng lâu bền), bia, dầu khí, cảng biển, vận chuyển hàng không, hàng hải, đường bộ và dịch vụ sân bay.

Trong đó, nhóm ngành chịu ảnh hưởng tiêu cực nhất là những ngành có giao thương với Trung Quốc và nhóm ngành phụ trợ. Ví dụ như đối với nhóm ngành dệt may, da giầy, mặc dù các doanh nghiệp Việt Nam không xuất khẩu sản phẩm sang thị trường Trung Quốc nhưng lại chủ yếu nhập khẩu nguyên phụ liệu từ quốc gia này. Việc hạn chế giao thương với Trung Quốc sẽ dẫn đến khó khăn trong việc cung ứng nguyên liệu có mức giá rẻ, và rất có thể buộc họ phải nhập khẩu nguyên liệu từ các thị trường khác như Nhật hoặc Hàn Quốc với mức chi phí đắt hơn, ảnh hưởng đến tính cạnh tranh trong sản xuất.

Đối với nhóm ngành hàng hải, cảng biển, logistic, do hoạt động vận tải bị ngưng trệ, đặc biệt là tuyến vận tải có lịch trình vào Trung Quốc đại lục, Đài Loan, Hồng Kông, lượng công việc cho các doanh nghiệp này cũng sẽ bị giảm tải đáng kể. Điều này cũng dẫn đến nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu rơi vào tình trạng thiếu hàng hóa, trong đó, chịu tác động nhiều nhất là hàng may mặc, hóa chất, máy móc.

Nhóm hàng không cũng là nhóm ngành chịu ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp từ dịch bệnh này bởi sự hạn chế di chuyển trong thời gian diễn ra dịch. Hành khách từ Trung Quốc chiếm khoảng 40% tổng số lượt khách đến Việt Nam trong năm 2019. Tuy nhiên, con số này sẽ giảm mạnh trong ngắn hạn do Cục Hàng không Việt Nam đã dừng cấp phép đối với các chuyến bay thường lệ giữa Việt Nam và các tỉnh thành có dịch của Trung Quốc. Các tour du lịch từ Trung Quốc cũng đã bị hoãn lại, khiến không chỉ ngành hàng không mà các ngành liên quan như dịch vụ nhà hàng, khách sạn, khu du lịch và quầy ăn uống (Food & Beverage Service) cũng sẽ bị tác động tiêu cực lớn, đặc biệt là trong quý 1 này – vốn được coi là mùa cao điểm trong du lịch.

Với ngành bán lẻ truyền thống, doanh thu của các cửa hàng, siêu thị, trung tâm mua sắm cũng sẽ bị giảm đi đáng kể do người tiêu dùng có xu hướng hạn chế đến những nơi công cộng để tránh bị lây nhiễm.

Đối với các nhóm ngành kể trên, ảnh hưởng từ dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (nCoV) gây ra chắc chắn sẽ tác động tiêu cực đến kết quả kinh doanh quý 1/2020 của các doanh nghiệp.

Trong khi đó, một số ít ngành có thể có ảnh hưởng tích cựclà nhóm ngành y tế, dược phẩm, công nghệ thông tin. Trong giai đoạn này, nhu cầu của người dân đang tăng mạnh ở những sản phẩm bảo vệ sức khỏe cần thiết (khẩu trang, dung dịch rửa tay, khử trùng, dược phẩm).

Với ngành công nghệ thông tin, nhu cầu cho các doanh nghiệp kinh doanh công nghệ có lẽ sẽ không bị suy giảm bởi dịch bệnh. Thậm chí, nhu cầu giải trí và dịch vụ online có xu hướng tăng khi người dân hạn chế đến các tụ điểm vui chơi, rạp chiếu phim, nhà hát; và nhiều chương trình ca múa nhạc cũng đã phải hoãn lại do lo sợ vấn đề lây nhiễm. Thêm vào đó, các dự án IT nhìn chung vẫn được triển khai do đây là các dự án mang tính dài hạn và phương thức làm việc tại nhà (work-from-home) trong mùa dịch bệnh có lẽ cũng không tác động đáng kể đến năng suất lao động của các doanh nghiệp công nghệ.

Ngoài ra, những nhóm hàng mà Việt Nam và Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực xuất khẩu đi các nước khác, mà các doanh nghiệp của ta không bị phụ thuộc vào nhập nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc cũng sẽ có thể hưởng lợi trong ngắn hạn, ví dụ như một số mặt hàng nông lâm thủy sản xuất khẩu.

* Theo bà, dịch bệnh lần này tác động trực tiếp đến xuất nhập khẩu, du lịch và giao thương với Trung Quốc như thế nào, vì ảnh hưởng của Trung Quốc đến các lĩnh vực này ở Việt Nam là rất lớn?

Tiến sĩ Lê Thái Hà: Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan đưa ra vào chiều ngày 4/2, trong tháng 1, tổng giá trị xuất nhập khẩu với Trung Quốc của Việt Nam chỉ đạt 8,29 tỷ USD, giảm 25,8% so với tháng 12 năm 2019 và giảm 11,8% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, giá trị xuất khẩu chỉ đạt 2,75 tỷ USD (tương đương 130,52 triệu USD/ngày), giảm 35,3% so với tháng 12/2019 và nhập khẩu đạt 5,54 tỷ USD (tương đương 261,47 triệu USD/ngày), giảm hơn 20%.

Ngoài nguyên nhân có tính “mùa vụ” như toàn bộ thời gian nghỉ Tết nguyên đán năm nay rơi vào tháng 1, ảnh hưởng của dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona gây ra có thể được coi là lý do chính khiến kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc giảm mạnh sau Tết Nguyên đán. Do những diễn biến phức tạp của bệnh dịch, tại thời điểm này, chưa ai có thể chắc chắn về kịch bản có thể xảy ra đối với dịch viêm phổi do virus corona trong thời gian tới. Tuy nhiên, trong giai đoạn ngắn hạn khi mà các biện pháp liên quan đến thắt chặt qua lại biên giới Việt Nam-Trung Quốc có thể sẽ được đẩy mạnh hơn nhằm kiểm soát dịch, xuất nhập khẩu giữa hai nước sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn.

Về tác động cụ thể lên nhóm ngành xuất nhập khẩu và du lịch, tôi có đề cập trong câu trả lời với câu hỏi trước của bạn.

Nguồn: cafebiz.vn

https://cafebiz.vn/giam-doc-nghien-cuu-truong-fulbright-trong-dai-dich-doanh-nghiep-can-giu-tam-ly-on-dinh-khong-ai-co-the-tinh-tao-xu-ly-voi-cai-dau-nong-nay-va-tam-ly-hoang-loan-so-hai-20200212103822251.chn

 

 

You May Also Like